Yangiliklar

2026-yil 1-oktabrdan boshlab Toshkent atrofida yangi issiqxonalar qurilishi cheklanadi

O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 23-marttanishdi2026−2030 yillarga mo‘ljallangan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi ustuvor milliy loyihalar taqdimoti bilan.

“Toza havo” loyihasining yo‘nalishlaridan biri issiqxonalar masalasi edi. Issiqxonalarning salmoqli qismi Toshkent shahri va Toshkent viloyatida jamlangan bo‘lib, ularning ko‘pchiligida ko‘mir, mazut va boshqa turdagi yoqilg‘ilardan foydalaniladi. NO₂, SO₂ va PM2.5 kabi ifloslantiruvchi moddalar emissiyasi havo sifatiga jiddiy salbiy ta`sir ko`rsatadi.

Qo`shimcha muammo - bu mintaqada quyosh nurlanishining nisbatan past darajasi, bu ishlab chiqarish xarajatlarini oshiradi. Shunday qilib, yanvar oyida Toshkent shahrida havoning oʻrtacha harorati +6°C atrofida boʻlsa, Termizda +10,8°C boʻladi. Toshkent viloyatida 1 tonna issiqxona mahsuloti yetishtirish qiymati 11,9 million so‘mni tashkil etgan bo‘lsa, Surxondaryo viloyatida 4,9 million so‘mni tashkil etmoqda.

Quyosh faolligi yuqori bo‘lgan hududlarda mahsulot yetishtirish fermer xo‘jaliklarining iqtisodiyoti nuqtai nazaridan ham, ichki bozorda barqaror narxlarni ta’minlash nuqtai nazaridan ham samaraliroq deb e’tirof etiladi.

Shu munosabat bilan Toshkent shahri va uning atrofidagi tumanlardan issiqxona xo‘jaliklarini bosqichma-bosqich tabiiy-iqlim sharoiti qulayroq hududlarga ko‘chirish taklif etildi. Jumladan, Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida kamida 940 gektar maydonda agropark tashkil etish rejalashtirilgan. Hudud yuqori insolyatsiyaga ega, qishi yumshoqroq va isitish xarajatlari past.

2026-yil 1-oktabrdan Toshkent shahri va uning atrofidagi tumanlarda yangi issiqxonalar tashkil etishni cheklash rejalashtirilgan. O‘tkazilayotgan fermer xo‘jaliklari uchun infratuzilma, kreditlash va logistika bo‘yicha imtiyozlar taqdim etiladi.

Ga binoandavlat dasturi2026-yilda Toshkent viloyati va poytaxtga tutash hududlardagi 6517 ta issiqxona xo‘jaligi uchun filtrlar o‘rnatish yoki boshqa hududlarga o‘tkazish bo‘yicha yangi tizimni joriy etish rejalashtirilgan.

Surxondaryo viloyatida ko‘chma issiqxonalarni joylashtirish uchun kamida 200 gektar maydonda agroklasterlar tashkil etish rejalashtirilgan. Bunday klasterlarga kiruvchi fermer xo‘jaliklariga subsidiyalar beriladi - har bir sotix uchun kamida 1 BRV (412 ming so‘m).

Noyabr oyida Milliy ekologiya qoʻmitasi poytaxt va uning atrofida joylashgan issiqxonalar xaritasini eʼlon qildi (yuqorida).

2024 yilda sobiq Ekologiya vazirligixabar berdi, Toshkent atrofidagi “yashil” halqa o‘rniga aslida ko‘mir bilan ishlaydigan va havoni ifloslantiruvchi issiqxonalardan “kulrang” halqa paydo bo‘lgan. O`shanda issiqxonalarning 60 foizi asosiy issiqlik manbai sifatida ko`mirdan foydalanishi ma`lum qilingan.

×