Yangiliklar
Chorvachilik va parrandachilikni rivojlantirish chora-tadbirlari muhokama qilindi
Prezident Shavkat Mirziyoyev chorvachilik va parrandachilikni rivojlantirish, go‘sht-sut mahsulotlari ishlab chiqarishni ko‘paytirish, sohaga zamonaviy texnologiyalarni joriy etish chora-tadbirlariga bag‘ishlangan taqdimot bilan tanishdi.
Mamlakat aholisining o‘sishi, turistlar oqimining ko‘payishi ham oziq-ovqat mahsulotlariga talabni oshirmoqda. Bugungi kunda go‘shtga bo‘lgan yillik ehtiyoj 2 million 150 ming tonnani tashkil etsa, ishlab chiqarish hajmi qariyb 1 million 600 ming tonnani tashkil etmoqda.
Shu munosabat bilan 2026-2028-yillarda chorvachilik mahsulotlari ishlab chiqarish hajmini oshirish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar ishlab chiqildi. Faoliyati to‘xtatilgan korxonalarni tiklash, chorvachilikka ixtisoslashgan hududlarni qo‘llab-quvvatlash, xonadonlarda yengil sigirxonalar qurish va yangi loyihalarni amalga oshirish orqali qo‘shimcha 190 ming tonna go‘sht yetishtirish mumkinligi ta’kidlandi.
Xususan, faoliyatini to‘xtatgan 103 ta chorvachilik korxonalarini sog‘lomlashtirish ko‘zda tutilgan. Ularning qarzini tarkibiy o‘zgartirish yoki o‘n yil muddatga bo‘lib-bo‘lib to‘lash imkoniyatini berish, yem-xashak ekinlarini yetishtirish uchun yer uchastkalari ajratish va korxonalarni naslli chorva bilan ta’minlash taklif etildi. Natijada 33 ming bosh qoramol parvarishi ta’minlanib, yiliga 12 ming tonna go‘sht, 40 ming tonna sut yetishtirish imkonini beradi.
Chorvachilikka ixtisoslashgan 13 tumanda 75 ming gektar yem-xashak maydonlaridan samarali foydalanish, mayda chorvachilik loyihalarini moliyalashtirish, shuningdek, sut qabul qilish punktlari va ozuqa sotish shoxobchalarini tashkil etish rejalashtirilgan.
Bundan tashqari, shaxsiy tomorqalarda 20 gektar maydonda 11 mingta yengil inshootli sigirlar qurish, ularda 421 ming bosh qoramol boqish rejalashtirilgan.
Umumiy qiymati 3 trillion so‘mlik 802 ta yangi loyiha doirasida 68 ming boshdan ortiq qoramol, shuningdek, 186 ming bosh qo‘y-echki boqish uchun sharoit yaratish rejalashtirilgan. Ushbu loyihalarning amalga oshirilishi yiliga qo‘shimcha 20 ming tonna go‘sht va 120 ming tonna sut ishlab chiqarish imkonini beradi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi misolida chorvachilik komplekslarini yaxshilash bo‘yicha AI yordamida o‘tkazilgan tahlil natijalari ham ko‘rib chiqildi. O‘rganilgan 20 ta majmuaning qarzi 109,6 mlrd.so‘mni tashkil etib, ularning yarmi yuqori tavakkalchilik darajasiga ko‘tarilgan. Aksariyat ob`ektlarda ovqatlanish joylari va zarur infratuzilma mavjud emas.
Shundan kelib chiqib, qarz yukini kamaytirish, ozuqa bazasini shakllantirish, komplekslarni bosqichma-bosqich – dastlab tajriba rejimida, keyin esa bosqichma-bosqich ishga tushirish, shuningdek, nasldor naslchilik bilan ta’minlash bo‘yicha takliflar bildirildi.
Mo‘g‘ulistondan 150 ming bosh qo‘y, Xitoy va Yevropa davlatlaridan 100 ming bosh naslli qoramol, Belarusdan 2 ming bosh qoramol olib kelish rejalashtirilgan. Bu esa yiliga 44 ming tonna qo‘shimcha go‘sht ishlab chiqarish imkoniyatini yaratadi.
Umuman olganda, chorvachilik tarmog‘ini rivojlantirish uchun 463 million dollar miqdorida mablag‘ yo‘naltirish ko‘zda tutilgan.
Chorvachilikka ixtisoslashgan aholi va mahallalarning shaxsiy tomorqalarini qo‘llab-quvvatlash masalalariga alohida e’tibor qaratildi. O‘tgan davrda 191 ta tumandagi 2 ming 407 ta mahalla ixtisoslashtirilgan bo‘lib, ularda 3,9 million aholi istiqomat qiladi.
Bunday xonadonlarni arzon naslchilik mollari bilan ta’minlash, sigirlarni sun’iy urug‘lantirishni yo‘lga qo‘yish, ozuqa va veterinariya xizmati bilan ta’minlashni yaxshilash, nasldor buzoqlarni aniqlash, subsidiyalar ajratish taklif etilmoqda. Bu fermer xo‘jaliklarida chorva mollari soni va mahsuldorligini oshirish, fuqarolarning qo‘shimcha daromad manbalarini yaratishi kutilmoqda.
Chorvachilik sohasida 13 ta hududda 200 bosh qoramolni boqish, tanlab olingan naslchilik materialidan har yili 500 ming bosh sigirni sun’iy urug‘lantirish, embrion transplantatsiyasi texnologiyalarini keng joriy etishga mo‘ljallangan fermer xo‘jaliklarini tashkil etish rejalashtirilgan.
Taqdimot chog‘ida O‘zbekiston chorvadorlari uyushmasini tashkil etish taklifi ham ko‘rib chiqildi. Yangi tuzilma chorvadorlar manfaatlarini himoya qilish, kooperatsiyani rivojlantirish, naslchilik ishlari, ilmiy tadqiqotlar va innovatsiyalar, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash va tashqi bozorga chiqish masalalari bilan shug‘ullanadi.
Fermerlar va aholi uchun yagona raqamli yordamchi platforma “Aqlli fermer” ham taqdim etilgan. Mobil ilova yordamida chorva mollarini aniqlash, veterinarni chaqirish, sun’iy urug‘lantirish, oziqlantirish va yaylovlarni boshqarish bo‘yicha ma’lumotlar olish, subsidiyalar olish, shuningdek, sun’iy intellekt bo‘yicha maslahatlardan foydalanish mumkin bo‘ladi.
Parrandachilik sohasida umumiy qiymati 432 million dollarlik loyihalarni amalga oshirish rejalashtirilgan. Ushbu loyihalar orqali 2028-yilga qadar qo‘shimcha 100 ming tonna parranda go‘shti ishlab chiqarish, ozuqa ishlab chiqarish quvvatini 3,3 million tonnaga yetkazish, shuningdek, zamonaviy so‘yish tizimlari bilan qamrovni 20 foizdan 50 foizgacha kengaytirish rejalashtirilgan.
Davlatimiz rahbari loyihalarning iqtisodiy samaradorligini chuqur tahlil qilish, mablag‘larning maqsadli va maqsadli taqsimlanishini ta’minlash, raqamli hisob va monitoring tizimini joriy etish, ichki bozorni sifatli va arzon mahsulotlar bilan izchil ta’minlash choralarini ko‘rish bo‘yicha mas’ullarga topshiriqlar berdi.
Manba
