Yangiliklar
O‘zbekistonda yana 100 ming gektar yer yangi tizim bo‘yicha 49 yilga ijaraga beriladi
O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligi yerlarini uzoq muddatli ijaraga berish va ularni amalga oshirish mexanizmlarini takomillashtirish to‘g‘risidagi yangi farmon qabul qilinadi. Bu haqda 21 aprel kuni aytildi Prezident Shavkat Mirziyoyevga taqdimoti chog‘ida.
Qayd etilganidek, keyingi besh yil davomida O‘zbekistonda yer munosabatlari sohasida tizimli islohotlar amalga oshirildi. Xususan, hokimlarning yer taqsimlash bo‘yicha vakolatlari tugatilib, ularni amalga oshirish auktsion mexanizmiga o‘tkazildi. Shu vaqt ichida 616,3 ming gektar auktsionlar orqali tarqatilib, byudjetga 1,4 trillion so‘m tushdi.
“Eng muhimi, haqiqiy mulkdor paydo bo‘lishi tufayli har gektardan olinadigan daromad 3 barobar oshib, 50-60 million so‘mga yetdi, – deyiladi xabarda.
Bugungi kunda bu yerlarda yiliga 539 trillion so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilib, eksport hajmi 2,1 milliard dollarga yetmoqda.
Shu bilan birga, amalga oshirilayotgan islohotlarga qaramay, sohada hal etilmagan muammolar saqlanib qolmoqda. Xususan, ijarachilarning yerdan foydalanishdagi mustaqilligi cheklanganligicha qolmoqda, bu esa ularning aylanmada ishtirok etishiga to‘sqinlik qilmoqda. Shu sababdan 117,6 ming gektar yer haligacha sotilmagan.
Shu munosabat bilan qishloq xoʻjaligi yerlarini ijaraga berishning yangi tizimini joriy etish, shuningdek, 2026-yilda yangilangan shartlarda yana 100 ming gektar yerni auksionga qoʻyish rejalashtirilgan. Bunda yerdan samarali foydalanishni iqtisodiy rag‘batlantirishni kuchaytirishga e’tibor qaratiladi.
Qator hududlarda yo‘lga qo‘yilgan ijarachilar tomonidan ekinlarni mustaqil tanlash amaliyoti o‘zining ijobiy natijalarini ko‘rsatdi. 2025-yilda tadbirkorlar 20 ming gektar maydonning 16 ming gektariga o‘zlari tanlagan yuqori rentabelli va eksportbop ekinlar ekib, 150 million dollarlik eksport uchun zamin yaratdi, deyiladi xabarda.
Prezidentimiz bu amaliyotni yanada kengaytirish, yerdan foydalanuvchilarni ta’minlash zarurligini ta’kidladikatta iqtisodiy erkinlik.
Sanoat plantatsiyalari va chorvachilikni rivojlantirish uchun 50 dan 500 gektargacha boʻlgan yer uchastkalarini auksionga qoʻyish taklif etilmoqda. Joriy yilning o‘zidayoq har bir hududda kamida beshta yirik loyihani ishga tushirish rejalashtirilgan.
Ularni amalga oshirish uchun suv va elektr taʼminoti xarajatlarini qoplash, uch yillik imtiyozli davr bilan 7 yilgacha boʻlgan imtiyozli kreditlar, foiz stavkalarini qoplash va mahsulotni qadoqlash xarajatlarining 50 foizigacha boʻlgan miqdorda subsidiyalar berish kabi qoʻllab-quvvatlash choralari koʻrilmoqda.
Iqtisodiyot va moliya vazirining birinchi o‘rinbosari Ilhom Norqulov “O‘zbekiston 24” telekanaliga bergan intervyusida o‘tgan yili 50 gektardan 20 ming gektarga yaqin yer 49 yilga ijaraga berilganini eslatdi. "Bu islohot yaxshi o`tdi", dedi u.
Yangi tizim uzoq muddatli ijara amaliyotini kengaytirish va ijarachilarga ko`proq erkinlik berishni taklif qiladi.
“Endi, yagona tizim doirasida, shu jumladanPrezidentning 18-son Farmoni“Qishloq xoʻjaligi yerlarini ekinni erkin tanlash huquqi bilan 49 yilga ijaraga berish, bunda professional investorlarni jalb etishga alohida eʼtibor berish taklif qilinmoqda”, — dedi vazirning birinchi oʻrinbosari.
Yer uchastkalarini sotishda ham yangicha yondashuvlar ko‘rib chiqilmoqda. Xususan, hokimlar tashabbusi bilan sanoat plantatsiyalari uchun yer maydoni 500 gektargacha bo‘lgan yerlarni kim oshdi savdosiga qo‘yish taklif qilinmoqda.
“Shu bilan birga, sug‘oriladigan yerlarni me’yoriy qiymatning 50 foizigacha bo‘lgan narxda sotish, agar kim oshdi savdosida sotilmasa, boshlang‘ich bahoni bosqichma-bosqich 10 foizga – 10 foizgacha pasaytirish taklif etilmoqda”, — dedi Norqulov.
Yaylov yerlarini ularning baholangan qiymatining 1 foizi miqdorida auktsionga qo‘yish taklif etilmoqda.
– Umuman olganda, samarali mulkdorlarni topish va yer uchastkalarini professional investorlarga o‘tkazishga qaratilgan yangi yondashuvlar taklif etilmoqda, – dedi Ilhom Norqulov.
Eslatib oʻtamiz, 2027-yilgacha Oʻzbekistondagi barcha qishloq xoʻjaligi erlari boʻlishi keraktarjima qilinganijara munosabatlari uchun. 2021-yildan boshlab bunday yerlar faqat ijara asosida beriladi, biroq ularning bir qismi hamon eski sharoitda foydalanilmoqda.
Prezidentning 2025-yil 12-sentabrdagi qarori bilan qishloq xo‘jaligi yerlarini ijaraga oluvchilarruxsat berilganuchastkalaringizning bir qismini boshqa foydalanuvchilarga ijaraga berish. Hujjatda qishloq xo‘jaligi yerlariga egalik qilishning yagona shakli ijara ekanligi ham belgilab qo‘yilgan. Mulkchilikning boshqa shakllari, ayrim istisnolardan tashqari, ro`yxatga olinmaydi.
Manba
