Yangiliklar
Suvni tejaydigan texnologiyalarni joriy etish yangi moliyalashtirish mexanizmi – Prezident tomonidan rag‘batlantiriladi
O‘zbekistonda suvni tejovchi texnologiyalarni joriy etish istagida bo‘lgan klaster va fermer xo‘jaliklari uchun 5 yil muddatga imtiyozli kredit liniyasi yaratiladi. 2026-yildan keyin lazerli tekislash o‘tkazilmagan hududlarda yer va suv solig‘i sezilarli darajada oshadi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 29-noyabr kuni bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligiga suvni tejovchi texnologiyalarni joriy etish masalalarini muhokama qildi.
Davlat rahbari matbuot xizmati xabariga ko‘ra, mamlakatimizda 4,3 million gektar sug‘oriladigan maydonlar mavjud bo‘lib, ularning 30 foizida suvni tejaydigan texnologiyalar joriy etilgan. Bunday klaster va fermer xo‘jaliklarida suvni 30-40 foizga, o‘g‘it va yoqilg‘ini 25-30 foizga tejash, hosildorlikni oshirishga erishilmoqda.
Ammo suv tannarxi yuqori bo‘lgan Qashqadaryo viloyatida yerning atigi 16 foizi shu usulda sug‘oriladi. “Suvni tejash imkonini beruvchi eng oddiy qishloq xo‘jaligi chorasi” bo‘lgan yerlarni lazer yordamida tekislash bo‘yicha yetarlicha ishlar olib borilmayapti, deyiladi xabarda. Qashqadaryo, Samarqand va Toshkent viloyatlarida bunday maydonlar 10 foizdan kam.
Ko‘rsatkichlarning bunday pastligi sabablaridan biri suvni tejovchi texnologiyalarni joriy etgan fermerlarga kreditning bir qismini qaytarish mexanizmining shakllanmaganligidir. Shu bois prezident yig‘ilishda yangi moliyalashtirish tizimini ma’lum qildi. Suvni tejaydigan texnologiyalarni joriy etish istagida bo‘lgan klaster va fermer xo‘jaliklari uchun 5 yil muddatga, ikki yillik imtiyozli davr bilan, yillik 14 foiz stavkada foiz to‘lash sharti bilan kredit liniyasi tashkil etiladi. Moliyalashtirish hajmi 2,6 trillion so‘mni tashkil etadi.
Bundan tashqari, banklar va yetkazib beruvchilar bilan shartnomalar onlayn tarzda tuziladigan ochiq elektron platforma ishga tushiriladi.
Shavkat Mirziyoyev har yili suvni tejaydigan texnologiyalar bilan hududlarni kengaytirish, bu borada Turkiya, Ispaniya, Xitoy tajribasini o‘rganish zarurligini ta’kidladi.
Kelgusi uch yilda qishloq xo‘jaligi texnikasi narxining 15 foizini va lazer sathi narxining 30 foizini subsidiyalash amaliyoti davom ettiriladi. 2026 yilga kelib barcha ekin maydonlarida lazerli tekislash ishlari olib borilishi kerak. 2026-yildan so‘ng lazerli tekislash o‘tkazilmagan hududlarda yer va suv soliqlari sezilarli darajada oshiriladi.
Iqtisodiyot va moliya vazirining oʻrinbosari, suvni tejash boʻyicha favqulodda holat rejimini tashkil etish boʻyicha respublika shtabiga rahbarlik qilgan Adiz Boboev “Oʻzbekiston 24” telekanaliga bergan intervyusida 2024-yilda davlat byudjetidan 250 milliard soʻmdan ortiq mablagʻ yoʻnaltirilishini maʼlum qildi. tomchilatib va yomg'ir sug'orish tizimini joriy etish.
Eslatib oʻtamiz, oʻsha yigʻilishda prezident Oʻzbekistonda 2024-yilda suvni tejash boʻyicha favqulodda ish rejimiga oʻtish davri boʻlishini, bu ish Iqtisodiy moliya vazirligi rahbari oʻrinbosari Adiz Boboev tomonidan muvofiqlashtirilishini maʼlum qilgan edi. . Davlat rahbari “kanallarni betonlashtirish bo‘yicha ish tashlash yili” deb e’lon qildi, chunki bu suv yo‘qotish muammosining yagona yechimi deb hisoblaydi. Shuningdek, mamlakatdagi suv resurslari yildan-yilga kamayib borayotgan statistik ma’lumotlarni ham e’lon qildi.